Je brein is je grootste saboteur

Vanochtend bracht ik mijn zoontje naar school en opeens zat de directeur in de klas mee te kijken. Ik werd er helemaal ongemakkelijk van, gaat dit over mijn zoontje? Vind hij dat we iets verkeerd doen, wat is hij nu bij mij aan het observeren nu ik met de juf praat. Wat zal hij van mij vinden?

Uh hallo, stop daar eens mee brein, er is niets aan de hand. Ik breng gewoon mijn zoontje naar school, de situatie is veilig je hoeft nu niet in de stress stand te schieten en mij te bekogelen met achterdochtige gedachten.

Blijkbaar is er iets in mijn systeem wat nu getriggerd wordt omdat de directeur in de klas zit wat mij een onveilig gevoel geeft.

Ik heb nu een keuze, laat ik mij meeslepen door dit onveilige gevoel en doemgedachten of kies ik ervoor om het naast mij neer te leggen en in de “gezonde ouder” rol te stappen als je bekend bent met schema therapie. Even met een helicopter view naar de situatie kijken en de verstandige keuze maken ipv vanuit angst.

Het kan zomaar zijn, en dat is waarschijnlijk zo, dat ik vaker dit gevoel krijg door een bepaalde trigger. Bijvoorbeeld als er iets anders is dan anders of als ik onverwacht in aanraking kom met iemand met een hoger positie dan ik.

Nu is het een onbelangrijke situatie maar dit soort belemmerende gedachten en jouw gedragspatronen in situaties waarin jij je onveilig voelt kunnen je leven behoorlijk verzwaren.

In een Nei sessie gaan we opzoek naar de oorzaak van dit soort situaties. Stel dat we de situatie van mijn gevoel vanochtend zouden nemen. Dan zoeken we de eerste keer op dat ik mij zo heb gevoeld en dit niet heb kunnen verwerken. We pluizen het helemaal uit wat ik toen gevoel heb en wanneer het precies was aan de hand van een emotielijst en een tijdlijn. En vervolgens gaan we deze emotie loskoppelen uit mijn systeem. Wat er voor zorgt dat ik geen triggers meer ervaar op dit gebied en ik mij in het vervolg gewoon veilig voel wanneer er opeens een directeur in de klas zit.

Vandaag wil ik je wat kennis met je delen over hoe je brein precies werkt en wat maakt dat je dus vaak te maken hebt met je brein die je tegenwerkt.

Je bewuste brein: de denker

Je kunt je bewuste brein zien als jouw ego, jijzelf die alles plant en wil controleren. Dit is het deel van je brein waarmee je nadenkt, doelen stelt en bewuste keuzes maakt.

Voorbeeld: je besluit “Ik ga vanaf nu elke dag tijd voor mezelf nemen!”. Supermooi plan. Maar… daar komt je onbewuste brein om de hoek kijken.

Je onbewuste brein: de automatische piloot

Dit deel van je brein bepaalt 95% (!) van je gedrag. 95% van alles wat je doet gebeurd onbewust: ademhalen, lopen, maar ook je gewoontes en overtuigingen. Als jij eenmaal weet hoe je je veters strikt gaat dit op den duur automatisch en hoef je dit niet elke keer opnieuw te leren. In veel gevallen is dat dus hartstikke fijn, je hoeft niet steeds na te deken over dat je moet ademhalen en hoe je dat doet bijvoorbeeld. Maar in het geval van dat je je eens onveilig voelde als kleinkind omdat jij een snoepje kreeg en je broer wel. Daarvan heb je nu liever niet dat jij mega verdrietig wordt en in huilen uitbarst wanneer een collega in een vergadering een taak krijgt en jij niet.

Even terugkomend op je zogenaamde besluit om elke dag tijd voor jezelf te nemen. Jouw brein houdt van gemak en herhaling en van jouw veilig stellen. Je wilt meer rust nemen, maar je hebt als kind geleerd dat je altijd bezig moet zijn om waardevol te zijn. Dus zodra je op de bank ploft, roept je onbewuste: “Hé, opschieten! Je moet nuttig zijn!”. Voor je het weet, ben je weer aan het opruimen of werken.

Dit is dan ook de reden dat veel voornemens niet slagen. Je voornemens zitten vaak niet in je comfortzone, het voelt onveilig je moet iets anders doen dan normaal. En je onbewuste brein zal proberen je op andere gedachten te brengen om jouw te “beschermen” tegen het onbekende.

Hoe werkt dat dan precies in je brein?

Je hersenen bestaan uit twee helften die samen alles regelen:

• Linkerhersenhelft – Dit is je rationele kant. Hier zit je logica, taal, analyse en plannen. Het is het deel dat nadenkt en structuren aanbrengt.
• Rechterhersenhelft – Dit is je gevoelskant. Hier zit je intuïtie, creativiteit en emotionele beleving. Dit deel voelt dingen aan, zonder dat je er woorden voor nodig hebt.

Als jij een emotie voelt dan is het belangrijk dat je linker hersenhelft deze emotie begrijpt en kan verwerken. Dan voel je de emotie, begrijp je hem en kun je hem loslaten.

Stel je voor je krijgt op je werk feedback van je collega. Je linkerhersenhelft begrijpt dat het opbouwend bedoeld is en logisch klopt, maar je rechterhersenhelft voelt een knoop in je maag. Die voelt zich afgewezen, misschien omdat je als kind vaak kritiek kreeg en dat emotioneel zwaar viel. Hierdoor blijf je hangen in het gevoel van afwijzing, ondanks dat je rationeel weet dat er niets aan de hand is. Het lukt je dus niet om deze emotie te voelen en te verwerken en de emotie blijft vast zitten in je lichaam, wat weer een signaal is voor je brein dat hij moet opletten wat situaties zoals deze voelen onveilig.

Stel je nu eens voor dat je iemand voor het eerst ziet en je je direct ongemakkelijk voelt, zonder dat je snapt waarom. Je rechterhersenhelft voelt dat er iets ‘off’ is, maar je linkerhersenhelft probeert het te rationaliseren: “Doe niet zo gek, die persoon is toch gewoon aardig?” Als je niet luistert naar dit gevoel, kan het zijn dat je signalen negeert die je waarschuwen voor een situatie die niet goed voor je is.

Als jij een emotie voelt dan is het belangrijk dat je linkerhersenhelft deze emotie begrijpt en kan verwerken. Dan voel je de emotie, begrijp je hem en kun je hem loslaten.

Hoe kun je een emotie op een gezonde manier verwerken?

🔹 Je emoties te erkennen – Stop emoties niet weg, maar sta erbij stil. Voel je boosheid, verdriet of angst? Geef jezelf even de tijd om het echt te voelen.

🔹 Je gevoel woorden te geven – Je rechterhersenhelft voelt, maar je linkerhersenhelft helpt om het te begrijpen. Probeer te benoemen wat je voelt: “Ik voel me afgewezen, omdat ik bang ben dat ik niet goed genoeg ben.”

🔹 Schrijven of praten over je gevoelens – Dit helpt om beide hersenhelften te activeren. Door te schrijven of erover te praten, geef je structuur aan wat je ervaart en kun je het makkelijker loslaten.

🔹 Balansoefeningen doen – Bewegingen die beide kanten van je lichaam activeren (zoals wandelen, dansen of yoga) helpen je hersenhelften beter samen te werken.

🔹 Ademhaling en meditatie – Door bewust adem te halen en te mediteren, breng je rust in je systeem en maak je ruimte om emoties te verwerken zonder erdoor overspoeld te raken.

Laten we nog eens verder in het brein duiken, hoe bepaald je brein nou hoe hij op een situatie reageert?

Je brein is opgebouwd uit drie lagen die samen bepalen hoe je reageert op situaties:

• Het reptielenbrein – Dit is het oudste deel van je brein en regelt je overlevingsmechanismen. Het denkt in vechten, vluchten of bevriezen. Als je onder stress staat, neemt dit deel direct het stuur over.
• Het zoogdierenbrein (limbisch systeem) – Dit deel van je brein regelt je emoties, herinneringen en sociale verbindingen. Hier zit bijvoorbeeld je amygdala, die bepaalt of iets veilig of bedreigend is.
• Het mensenbrein (neocortex) – Dit is het nieuwste deel en zorgt voor logisch nadenken, plannen en reflecteren. Dit is de kant die je helpt rationele beslissingen te nemen en niet direct op emoties te reageren.

Wanneer deze drie delen goed samenwerken, voel je je in balans. Maar als je reptielen- of zoogdierenbrein de overhand neemt – bijvoorbeeld door stress of vastzittende emoties – reageer je automatisch en vaak niet op de manier die je zou willen.

Hoe werkt dit simpel gezegd?

Laten we een simpel voorbeeld nemen: je loopt ’s avonds alleen op straat en ineens hoor je snelle voetstappen achter je.

• Het reptielenbrein schiet meteen in actie en denkt: “Gevaar! Rennen of bevriezen?” Je voelt een adrenalinekick en je spieren spannen zich aan, klaar om in beweging te komen.
• Het zoogdierenbrein (limbisch systeem) zorgt ervoor dat je angst voelt. Misschien herinnert het je aan een eerdere situatie waarin je je onveilig voelde, en je hartslag versnelt nog meer.
• Het mensenbrein (neocortex) probeert de situatie rationeel te beoordelen: “Wacht even, het kan ook gewoon een jogger zijn die toevallig jouw kant op loopt.” Hierdoor kan je bewust besluiten om rustig om te kijken en de situatie te checken in plaats van direct in paniek te raken.

Wanneer deze drie delen goed samenwerken, voel je spanning maar kun je ook logisch nadenken en gepast reageren. Maar als je reptielen- of zoogdierenbrein de overhand neemt – bijvoorbeeld door stress of onverwerkte emoties – reageer je automatisch en vaak heftiger dan nodig en dat is niet altijd fijn en kan je belemmeren in je dagelijkse bezigheden of als je graag iets wilt veranderen in je gedrag.

Hoe zorg je dat je brein voor je werkt (en niet tegen je)?

Gelukkig kun je je brein trainen, net als een spier. Dit zijn de beste manieren:

🔹 Word je bewust van je patronen – Schrijf op waar je steeds tegenaan loopt en welke overtuigingen daarbij horen. (“Ik moet altijd sterk zijn”, “ik mag geen fouten maken”).

🔹 Gebruik affirmaties en visualisatie – Je brein gelooft wat je het vaak genoeg vertelt. Dus herhaal positieve gedachten, zoals: “Ik ben goed zoals ik ben” of “Ik mag rust nemen zonder schuldgevoel”.

🔹 Verwerk je emoties – Kom je er met affirmaties en bewustwording niet uit? Vastzittende emoties houden oude patronen in stand. Met NEI-therapie kun je de emoties die je belemmeren opsporen en alsnog verwerken, zodat je niet steeds terugvalt in dezelfde reacties.

🔹 Herhaling, herhaling, herhaling – Je brein leert door te oefenen. Hoe vaker je een nieuwe gewoonte herhaalt, hoe makkelijker het wordt. Je geeft je brein als het ware het signaal dat iets wel veilig is en hij je niet hoeft te beschermen met bijvoorbeeld hoofdpijn of belemmerende gedachten. Het kan helpen om kleine stappen te nemen. Stel je moet een presentatie geven voor je team of wilt live gaan op social media en dit is totaal out of your comfort zone. Schrijf eerst eens uit wat je wilt zeggen, zo dat voelt nu bekend en veilig. Zeg het dan eens voor jezelf hardop, dan voelt dat ook veilig. En stap voor stap strech je je comfortzone wat op tot je je zeker voelt om de presentatie te geven en hem niet moet aflassen omdat je voor de presentatie start naar de wc moet rennen om dat je lichaam het letterlijk niet aankan en je maaginhoud eruit wil gooien om je te stoppen van dit belachelijke onveilige idee om de presentatie te geven.

Tijd voor verandering!

Je hoeft niet langer vast te zitten in oude patronen. Jij kunt de controle nemen over je brein. De volgende keer dat je merkt dat je in een oud patroon schiet, vraag jezelf af: “Wil ik dit echt? Of is dit mijn automatische piloot?”

Door steeds vaker bewust te kiezen, train je je brein om voor je te werken in plaats van tegen je. En geloof me, dat voelt zóveel lichter! 😊

Wil je eens samen met een Nei sessie kijken naar welke verdrongen emoties je blokkeren? Dan pakken we ze samen aan en zorgen we ervoor dat je verder kunt met je mooie doelen!